Θεραπευτική Άσκηση
Η Θεραπευτική Άσκηση είναι η συστηματική και εξατομικευμένη απόδοση σωματικών κινήσεων, στάσης σώματος ή φυσικής δραστηριότητας που συνταγογραφείται με σκοπό τη διόρθωση των ελλειμμάτων και τη βελτίωση της μυοσκελετικής λειτουργίας και της γενικής φυσικής κατάστασης του ασθενούς. Αποτελεί πολύ βασικό συστατικό του προγράμματος αποκατάστασης, καθώς συνεισφέρει στην ενίσχυση, σταθεροποίηση, συντήρηση του θεραπευτικού αποτελέσματος της όποιας Φυσιατρικής παρέμβασης καθώς και στην ανάκτηση της λειτουργικότητας.
Το πρόγραμμα Θεραπευτικής Άσκησης είναι απόλυτα εξατομικευμένο για τον κάθε ασθενή και προσαρμόζεται με βάση την παθολογική κατάσταση που αντιμετωπίζει. Κατά συνέπεια ο όρος “Θεραπευτική” αφορά κυρίως στο σχεδιασμό και στην επιλογή του εκάστοτε τρόπου άσκησης έπειτα από Φυσιατρική αξιολόγηση, με βάση τις επιταγές των αναγκών και των ιδιαίτερων χαρακτηριστικών του κάθε ασθενούς καθώς και το είδος της παθολογίας του. Στόχος είναι η αναγνώριση μη φυσιολογικών κινητικών προτύπων (σκελετικές αποκλίσεις, μυϊκές ασυμμετρίες, διαταραχή της λειτουργίας του νευρικού συστήματος) που οδηγούν στην εμφάνιση συνδρόμων μυοσκελετικού πόνου, περιορισμού κίνησης και μείωση της λειτουργικότητας του ατόμου, με βάση τα οποία πραγματοποιείται η εξατομικευμένη συνταγογράφηση των παραμέτρων της κατάλληλης άσκησης.
Τύποι Θεραπευτικής Άσκησης
Τα είδη των ασκήσεων που εφαρμόζονται στο πλαίσιο της Θεραπευτικής Άσκησης ποικίλουν από ατομικές ασκήσεις προσανατολισμένες σε συγκεκριμένους μύες ή ομάδες μυών, μέχρι ατομικές ή ομαδικές μορφές εκγύμνασης που περιλαμβάνουν λειτουργικές δραστηριότητες.
Ένα πλήρες πρόγραμμα Θεραπευτικής Άσκησης θα πρέπει να περιλαμβάνει με κατάλληλη συχνότητα και ένταση τους παρακάτω τύπους ασκήσεων:
- Αερόβιες ασκήσεις / ασκήσεις αντοχής: ανάκτηση ή βελτίωση της αερόβιας ικανότητας και της καρδιαγγειακής εφεδρείας
- Ασκήσεις αντίστασης / ενδυνάμωσης: αύξηση της δύναμης του μυός και της αντοχής σε αυτήν
- Ασκήσεις ευλυγισίας / διάτασης: αύξηση και διατήρηση του φυσιολογικού μήκους του μυός, αύξηση του εύρους κίνησης της σχετικής με τον μυ άρθρωσης
- Ασκήσεις νευρομυϊκού ελέγχου: αναστολή του λάθος προτύπου κίνησης με σύγχρονη διευκόλυνση του σωστού
- Ασκήσεις ισορροπίας / ορθοστατικού ελέγχου: βελτίωση ιδιοδεκτικότητας, σταθεροποίησης και εμβιομηχανικής σώματος, πρόληψη πτώσεων
- Αναπνευστικές ασκήσεις: επανεκπαίδευση αναπνευστικού προτύπου, έκπτυξη θωρακικού κλωβού, ενδυνάμωση αναπνευστικών μυών
Πλεονεκτήματα Θεραπευτικής Άσκησης
Η Θεραπευτική Άσκηση αποτελεί την καταλληλότερη «μη φαρμακευτική» παρέμβαση για την πρόληψη και αποκατάσταση μυοσκελετικών, νευρολογικών και καρδιοαναπνευστικών παθήσεων καθώς συνεισφέρει σε:
- Βελτίωση στάσης και εμβιομηχανικής σώματος
- Βελτίωση μυϊκής ισχύος και διατήρηση της μέγιστης δύναμης εκούσιας μυϊκής σύσπασης
- Βελτίωση μυϊκού συντονισμού και νευρομυϊκού ελέγχου
- Μείωση δυσκαμψίας
- Κινητοποίηση αρθρώσεων
- Διευκόλυνση ισορροπίας
- Διευκόλυνση βάδισης
- Βελτίωση καρδιαγγειακής λειτουργίας
- Μείωση παραγόντων κινδύνου για καρδιαγγειακά συμβάματα
- Βελτίωση αναπνευστικής ικανότητας
- Βελτίωση αερόβιας ικανότητας
- Βελτίωση συνολικής ικανότητας για άσκηση και λειτουργικές δραστηριότητες
Όπως γίνεται εμφανές, η Θεραπευτική Άσκηση προάγει τη συνολική φυσική υγεία του ατόμου, μία κατάσταση που χαρακτηρίζεται από καλή μυϊκή ισχύ σε συνδυασμό με καλή αντοχή. Ανεξάρτητα από τον τύπο των συνταγογραφούμενων σε κάθε περίπτωση ασκήσεων, ο τελικός στόχος της αποκατάστασης είναι η επίτευξη, όταν αυτό είναι δυνατό, του βέλτιστου επιπέδου φυσικής κατάστασης στο τέλος του προγράμματος.